Burgemeester Dirk De fauw had de eer en het genoegen om de nieuwe locatie van het Huis van de Bruggeling officieel voor te stellen:
“We zijn hier vandaag samen op deze plek om toelichting te geven bij de verdere aanpak van het belangrijke stadsproject Huize Minnewater. Maar vandaag spreken we niet alleen over een omvangrijk renovatieproject. Vandaag spreken we over een fundamentele keuze die wij als Stad maken: we kiezen nu hoe wij onze inwoners in de nabije toekomst willen ontvangen, begeleiden en ondersteunen.
Daarom is de aanpak en herbestemming van Huize Minnewater ook een speerpunt van ons beleidsprogramma voor deze legislatuur. Met de herbestemming van Huize Minnewater tot het nieuwe Huis van de Bruggeling kiezen we resoluut voor een stadsorganisatie die haar dienstverlening rond mensen organiseert. De klant in het algemeen en de Bruggeling in het bijzonder staan centraal.
Huize Minnewater is dé plek in Brugge waar ‘zorg’ al eeuwenlang verankerd is. Dit begon 800 jaar geleden met de zorg voor zieken en armen door de Brugse Begijnen. Later volgden het Sint-Antoniusgesticht, de Minnewaterkliniek, en het woonzorgcentrum dat hier tot 2023 gevestigd was. Die maatschappelijke rol zetten we vandaag verder, met een nieuwe bestemming ten dienste van de Brugse gemeenschap.
De voorbije tien jaar zijn al belangrijke inspanningen geleverd voor een stapsgewijze centralisatie van de huisvesting. Het Huis van de Bruggeling aan het station opende op 15 oktober 2016 de deuren. Het was een belangrijk moment, maar met Huize Minnewater zijn we klaar voor een nieuw hoofdstuk in dit verhaal. Zo zetten we de centralisatie verder, waarbij ook de dienstverlening van onder meer het OCMW op eenzelfde plek wordt gehuisvest. Voor de klant zal dit het vinden van onze dienstverlening in de toekomst nog vergemakkelijken.
We creëren één centrale, goed gelegen plek waar de stedelijke persoonsgebonden- en sociale dienstverlening samenkomen. Onze ambitie is helder: van het Huis van de Bruggeling een open, toegankelijke en gastvrije plek maken. Een plek waar iedereen zich welkom voelt: jong of oud, digitaal vaardig of niet, met een eenvoudige of complexe vraag. Een plek waar begeleiding, duidelijkheid en persoonlijke ondersteuning vooropstaan.
Daarnaast wordt de samenwerking tussen onze diensten nog verder versterkt. Het samenbrengen van medewerkers van Stad en OCMW is vandaag al volop aan de gang. Dit loopt goed en we merken dat er op de werkvloer korte lijnen ontstaan. Vragen en problemen worden sneller aangepakt, informatie wordt efficiënter gedeeld, en complexe situaties kunnen beter worden aangepakt en opgevolgd. Door in het nieuwe Huis van de Bruggeling nog meer diensten samen te brengen wordt de dienstverlening niet alleen efficiënter, maar vooral nog makkelijker en menselijker.
Het gebouw zal een dienstverleningszone aan de tuinkant hebben met duidelijke onthaal- en snelbalies voor de korte verrichtingen en themabalies voor de meer complexe bezoeken, spreekkamers waar in alle rust en privacy kan worden overlegd en een digitale selfservicezone. Als Stad zetten we veel in op een snelle en makkelijke digitale dienstverlening. Maar we blijven ook inzetten op fysieke dienstverlening. Ik las begin juni in de krant de resultaten van een recent onderzoek van Mediawijs. Daarin stond dat ‘vier op de tien Belgen digitaal kwetsbaar zijn’. De conclusie was duidelijk: “Digitale dienstverlening mag nabije, persoonlijke dienstverlening niet overboord gooien”. Vorige week nog stelde minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits het nieuwe Vlaamse Dienstverleningscharter voor. Daarin staat onder andere dat burgers, naast efficiënte digitale dienstverlening, ook recht hebben op fysieke dienstverlening. In het nieuwe charter staat ook dat de overheid ook kwetsbare groepen proactief moet opzoeken en administratieve lasten zoveel als mogelijk moet beperken. Dit sluit perfect aan bij het dienstverleningsconcept zoals we het nu voor ogen hebben in Huize Minnewater.
Naast de dienstverleningszone zijn er ook ruime overleg- en vergaderruimtes in het gebouw. Deze bevinden zich vooral aan de kant van de Prof. Dr. Sebrechtstraat.
Verschillende van die ruimtes zullen polyvalent kunnen worden gebruikt. Schepen Mathijs Goderis zal daar straks iets meer over zeggen. Maar we voorzien ook een bistro die mensen samenbrengt. En een tuin die wordt opengesteld als nieuwe groene publieke ruimte in onze binnenstad. Op deze manier wordt het Huis van de Bruggeling meer dan een centrum van stads- en OCMW-diensten. Het wordt een ontmoetingsplek. Een plaats waar mensen elkaar vinden, waar het Brugse stadsleven voelbaar is en waar Brugge leeft.
Zoals uit deze inleiding duidelijk naar voren komt: we hebben als stadsbestuur veel ambities en de aanpak van Huize Minnewater wordt een uitdagend renovatieproject. Om dit mee in goede banen te leiden, hebben we al een aantal jaar geleden een sterk ontwerpteam onder de arm genomen. Het ontwerpteam is hier vandaag ook aanwezig. Het wordt gevormd door HUB architecten en Origin Architecture & Engineering, bijgestaan door landschapsarchitect Erik Dhont, CES voor de technische installaties, Origin voor de stabiliteitsstudies en Daidalos voor advies inzake akoestiek en bouwfysica. Ik wil hen alvast namens het stadsbestuur bedanken voor het geleverde werk.
De nu vergunde renovatie zal de leesbaarheid van de twee belangrijkste historische bouwfasen van deze site herstellen. Enerzijds is er het werk van voormalig stadsarchitect Louis Delacenserie, die hier zijn kenmerkende neo-Brugse stijl vormgaf. Die stijl, met haar verfijnde baksteenarchitectuur en rijke decoratieve uitwerking, komt bijzonder sterk tot uiting in de indrukwekkende straatgevel van 175 meter en in de achtergevels van het hoofdgebouw. Anderzijds krijgt ook de verbouwingsfase uit de jaren 1930 opnieuw de aandacht die ze verdient. Zo worden onder meer de oorspronkelijke raamgehelen van de toenmalige vleugels hersteld.
Ook de oorspronkelijke structuur van het paviljoenenhospitaal wordt opnieuw leesbaar gemaakt. Latere toevoegingen die die historische samenhang verstoorden, worden verwijderd. Op die manier herstellen we zowel de algemene als de interne circulatie van het gebouw.
Dit wordt een voorbeeldproject waarin respect voor erfgoed hand in hand gaat met hedendaagse kwaliteit We investeren volop in toegankelijkheid, akoestisch comfort, veiligheid en duurzaamheid. Het gebouw zal volledig fossielvrij functioneren en er wordt bewust omgegaan met materialen en hemelwater.
Ook het nieuwe landschapsontwerp vertrekt vanuit de oorspronkelijke principes van de site. Het terrein wordt opnieuw dichter bij het historische niveau gebracht, zodat de oorspronkelijke gevels weer zichtbaar worden. Het historische tuinpad wordt hersteld als structurerend element tussen de halfopen binnentuin en de grotere open ruimte.
Schepen Pieter Marechal zal zo dadelijk meer vertellen over de bijzondere aandacht die geschonken wordt aan integrale toegankelijkheid, maar ik wil toch even stilstaan bij het feit dat er nieuwe verbindingen met de vesten komen via strategisch gekozen openingen in de tuinmuur. Zo zal het project Huize Minnewater perfect afgestemd worden met de lopende werkzaamheden voor de herinrichting van de R30 Stationsomgeving. De nieuwe brug over de vesten zal bezoekers en Bruggelingen rechtstreeks naar deze mooie groene site leiden.
Het nieuwe Huis van de Bruggeling zal professionaliteit uitstralen, maar ook warmte, rust en inspiratie. Het moet een plek worden waar medewerkers elke dag de waarden van Stad Brugge in praktijk brengen: koploper zijn, ambitie tonen en stoer en stabiel handelen.
Tegelijk creëren we een duurzame en flexibele werkomgeving met optimale aandacht voor licht, luchtkwaliteit, temperatuur en akoestisch comfort. Het gebouw ondersteunt moderne werkvormen, met een combinatie van vaste en flexibele werkplekken, stille werkzones, bel- en overlegzones, vergaderruimtes en informele ontmoetingsplaatsen.
Zo bouwen we niet alleen aan een vernieuwd gebouw. We bouwen aan een plek waar erfgoed, dienstverlening, ontmoeting en zorg samenkomen. Ik denk dat het voor iedereen duidelijk is: dit is een groot en belangrijk project. We zijn achter de schermen volop bezig aan de voorbereiding en de aanbesteding. Van zodra de aannemer aangesteld is, zullen we duidelijk communiceren over de verschillende fasen en de concrete timing. Onze ambitie is duidelijk: het nieuwe Huis van de Bruggeling opent op deze plek haar deuren in 2030.”
Zoals de Burgemeester ze nam daarna Schepen van Patrimonium Pieter Marechal het woord/
“Dit project toont hoe we als Stad zorgvuldig omgaan met ons patrimonium en tegelijk investeren in de toekomst.
Drie belangrijke thema’s uit de geschiedenis van deze site keren in dit project nadrukkelijk terug.
- Zorgfunctie: Eeuwenlang stond deze plek ten dienste van mensen. Van de Begijnen over het Sint-Antoniusgesticht en de Minnewaterkliniek tot het woonzorgcentrum: telkens opnieuw was zorg de kern van deze site. Ook vandaag blijft die maatschappelijke rol aanwezig in een plaats waar mensen terechtkunnen voor ondersteuning en begeleiding, omgeven door een groene en rustgevende omgeving.
- Innovatie in traditie: Louis Delacenserie bouwde hier destijds een vernieuwende interpretatie van de Brugse bouwtraditie. In de jaren dertig van de vorige eeuw werd de site opnieuw aangepast aan de meest vooruitstrevende inzichten in de ziekenhuiszorg van die tijd. Ook vandaag schrijven we een nieuw hoofdstuk, waarbij hedendaagse noden worden geïntegreerd met respect voor de historische context.
- Stedelijke betekenis van deze plek: Delacenserie creëerde hier, met zijn lange gevelwand en ommuurde tuin, een nieuwe stedelijke ruimte. Ook in de toekomst zal deze site een belangrijke rol spelen als nieuwe publieke ontmoetingsplek voor de Bruggelingen en als centrale toegangspoort tot de persoonsgebonden en sociale dienstverlening van Groep Brugge.
Zoals de burgemeester aangaf, waren integrale toegankelijkheid en gebruiksgemak cruciaal bij het uitwerken van het project. Het gebouw blijft toegankelijk via de historische hoofdingang aan de Prof. Dr. Sebrechtsstraat. Daar wordt een zogenaamde ‘stramp’ voorzien: een elegante combinatie van trap en helling die de toegankelijkheid verhoogt.
Voor bezoekers van het Huis van de Bruggeling zal vooral de nieuwe toegang aan de tuinzijde belangrijk zijn. Dankzij een zorgvuldig ontworpen architecturale toevoeging wordt de inkom van het Huis van de Bruggeling aan de tuinzijde duidelijk herkenbaar, terwijl ze tegelijk respectvol aansluit bij het historische bakstenen gebouw.
Ook de verbinding met de omgeving wordt versterkt. Via nieuwe doorgangen in de tuinmuur, de bestaande toegang vanuit de Oostmeers en de toekomstige verbinding met de stationsomgeving wordt de site opnieuw onderdeel van een groter netwerk van publieke ruimtes. De nieuwe brug over de vesten zal bezoekers rechtstreeks naar deze vernieuwde stadstuin leiden.
We kiezen ook in dit project uiteraard resoluut voor een duurzame renovatie, met bijzondere aandacht voor toegankelijkheid, akoestisch comfort, veiligheid en energieprestaties. Het gebouw zal volledig fossielvrij functioneren en ook op het vlak van materiaalgebruik en waterbeheer maken we bewuste keuzes. Hemelwater wordt maximaal opgevangen en hergebruikt, en waar mogelijk zetten we in op circulaire principes. Ik kan trouwens al kleine primeur ook meegeven dat dit project, omwille van de consequente inzet op duurzaamheid, voor de toepassing van het BEO-veld met bijhorende lucht-water warmtepompen als voorbeeldproject zal meegenomen worden in de volgende VVSG-nieuwsbrief.
Maar we werken niet enkel onder de grond. Zoals de burgemeester ook al aanhaalde, wordt ook de tuin grondig aangepakt. Ook het landschapsontwerp vertrekt vanuit een grondige studie van de geschiedenis van de site. We herstellen de oorspronkelijke terreinprofilering, waardoor de historische gevels opnieuw volledig tot hun recht komen. Het historische pad dat de tuin doorsnijdt, wordt opnieuw zichtbaar gemaakt en vormt opnieuw de ruggengraat van de buitenaanleg.
De nieuwe tuin is geen loutere groenaanleg, maar een hedendaagse interpretatie van de historische tuinstructuur. Daarbij bouwen we verder op drie tradities die deze plek doorheen haar geschiedenis hebben gekenmerkt: inheemse beplanting, botanische sieraanplantingen en productieve elementen zoals fruitbomen en moestuinen.
Daarnaast investeren we vanzelfsprekend ook in een kwalitatieve werkomgeving voor onze medewerkers. Licht, ventilatie, temperatuurregeling en akoestisch comfort staan centraal. Het gebouw ondersteunt hedendaagse werkvormen met een mix van vaste en flexibele werkplekken, stille werkzones, overlegruimtes en ontmoetingsplaatsen.
Dit project gaat dus over veel meer dan een renovatie alleen. Het is een investering in ons patrimonium, in duurzaamheid, in publieke ruimte en in kwalitatieve dienstverlening. We geven een historische site opnieuw betekenis en maken haar klaar voor de uitdagingen van de komende generaties.
Foto: Persdienst Stad Brugge
